Suriye uyruklu mültecilerin Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ilişkilerinde politik bir araç olarak kullanılması (2015-2017)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: TED Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Göç Çalışmaları ABD, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MERVE EŞ

Danışman: Zuhal Yeşilyurt Gündüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Suriye mülteci krizi sırasında Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki ilişkinin postyapısalcı, güvenlikleştirme ve yapılandırmacı teorileriyle analizi yoluyla yorumlanmasını sunmaktadır. 2011 yılında Suriye krizinin başlaması ile birlikte milyonlarca insan yerinden edildi. Binlerce can kaybı rapor edilirken, nüfusun yarısı komşu ülkelere ve Suriye'nin diğer şehirlerine sığınmaya başladılar. Suriye'ye yakınlığı nedeniyle Türkiye bölgede önde gelen ev sahiplerinden biri olarak ortaya çıktı. Türk devleti tarafından misafir olarak görülen ve memnuniyetle karşılanan Suriye uyruklu mültecilerin savaş sona erdikten bir süre sonra ayrılmaları bekleniyordu. Süre beklenmedik bir şekilde uzadığında, Türkiye, Avrupa ülkeleriyle bu sorumluluğu birlikte üstlenmek için harekete geçti. Milyonlarca Suriye uyruklu mülteciye ev sahipliği yapan Türkiye, AB'nin de yükü paylaşması ve sorumluluk üstlenenleri desteklemeye başlaması gerektiğini belirtti. Türkiye'nin bölgesel konumu göz önünde bulundurulduğunda, bu tez, ülkenin bölgede stratejik olarak bir koruyucu ve istikrar sağlayıcı olarak bir aktör olarak söylemsel ve politik olarak konumlandırıldığını savunmaktadır. Aynı zamanda, AB, sınır güvenliği, siyasi baskılar ve göç yönetimi gibi iç sorunlarla karşı karşıya kaldı. Bu endişelerle konumlanan AB, Türkiye'nin göç krizini bir kaldıraç olarak kullanma şansı bulduğu bir ortam yarattı. Bu bilgiler ışığında bu tez, göçün AB'ye karşı nasıl bir kaldıraç olarak kullanıldığı ve politikacıların uluslararası müzakerelerde konuşmalarını nasıl araçsallaştırdıkları konusunda daha derin bir anlayış ortaya koyacaktır.