TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2025 - 2028
MeDYA, öğretmenlerin mesleki dayanıklılığını
artırmak için profil temelli, teknoloji destekli ve kültürel bağlama duyarlı
bir model geliştirmeyi amaçlamaktadır. Projenin özgünlüğü dört temel boyutta
belirginleşmektedir: Kavramsal açıdan mesleki dayanıklılığı Türkiye Yüzyılı
Maarif Modeli (TYMM) perspektifinden yeniden tanımlamaktadır. Kuramsal açıdan,
TYMM'nin bütüncül eğitim yaklaşımını, 12. Kalkınma Planı stratejik hedeflerini
ve PERMA Modeli (Olumlu Duygular, Bağlılık, İlişkiler, Anlam, Başarı) prensiplerini
birleştirerek Türkiye bağlamına uyarlanmış entegre bir çerçeve sunmaktadır.
Metodolojik açıdan, Latent Profile Analysis (LPA) yöntemiyle belirlenecek
farklı öğretmen dayanıklılık profillerine özgü kişiselleştirilmiş müdahale
programları tasarlanacaktır. Ayrıca, dijital platform üzerinden sunulacak
etkileşimli ve kişiselleştirilmiş müdahale programları, mentörlük ve meslektaş
dayanışmasını dijital platforma entegre etme yönüyle de yenilikçidir. Hedef
kitle açısından, özellikle mesleğinin ilk beş yılındaki öğretmenleri
hedeflemektedir. Proje, karma araştırma yöntemlerinden keşfedici sıralı karma
desen kullanılarak dört iş paketi halinde yürütülecektir. İlk iş paketinde
Mesleki Dayanıklılıkta Yenilikçi Ağ Modelinin (MeDYAM) Geliştirilecektir.
PRISMA protokolüne dayalı sistematik literatür taraması, katılımcı Delphi
yöntemi (KDY) ve e-Mesleki Gelişim Topluluklari (e-MGT) entegrasyonuyla model
geliştirilecektir. Bu aşamada "Mesleki Dayanıklılık Raporu (MDR)",
"Delphi raporu", "e-MGT Kılavuzu" ve "MeDYAM"
oluşturulacaktır. İkinci iş paketinde demografik Bilgi Formu ve MeDYAM'a dayalı
"Mesleki Dayanıklılık Belirleme Ölçeği (MDBÖ)" geliştirilecektir.
Ölçek, PERMA ve TYMM boyutlarının kesişiminden oluşan 42-48 maddelik 5'li
Likert tipinde tasarlanacak, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılacaktır.
Üçüncü iş paketinde MDBÖ kullanılarak toplanan veriler, Latent Profile Analysis
(LPA) yöntemiyle analiz edilecek ve "Öğretmenler için Mesleki Dayanıklılık
Profili (ö-MDP)" oluşturulacaktır. Her profile özel "Profil Temelli
Destek İçerikleri" hazırlanacaktır. Son iş paketinde ise bu içerikler
dijital ortama uyarlanacaktır. Açık kaynak kodlu Moodle altyapısı kullanılarak
MeDYAS geliştirilecektir. Sistemin teknik ve pedagojik tasarımı iteratif
artırımlı yazılım geliştirme modeliyle yapılandırılacak, asenkron öğrenme
modülleri, kişiselleştirilmiş öğrenme yolları ve sosyal öğrenme bileşenleri
entegre edilecektir. Poje, disiplinler arası bir ekip tarafından 36 aylık bir
sürede yürütülecektir. Ekip, eğitim programları, PDR, BÖTE, ve eğitim
psikolojisi alanlarında uzman akademisyenler ile MEM AR-GE'de görevli
araştırmacılardan oluşmaktadır.Proje yönetiminde iş paketleri birbirine entegre
şekilde yapılandırılmıştır: İP1'den elde edilen MeDYAM, diğer tüm iş
paketlerinin teorik temelini oluşturacaktır. İP2'de geliştirilen MDBÖ, İP3'te
profil belirleme sürecinde kullanılacaktır. İP3'te belirlenen profiller ve
içerikler, İP4'te MeDYAS'ın geliştirilmesine temel oluşturacaktır. Her iş
paketi için spesifik çıktı ve performans göstergeleri belirlenmiştir. Yaygın
etki açısından MeDYAS, öğretmenlerin mesleki dayanıklılıklarını artırarak
eğitim kalitesini ve öğretmen performansını iyileştirecektir. Özellikle mesleğe
yeni başlayan öğretmenlerin karşılaştıkları zorluklarla baş etme kapasitelerini
güçlendirerek, öğretmen tükenmişliğinin ve meslekten ayrılmaların azalmasına
katkı sağlayacaktır. Kurumsal açıdan MEM kapsamında geliştirilen model, eğitim
politikalarına veri sağlayarak Millî Eğitim Bakanlığı'nın öğretmen niteliğini
artırma ve mesleki gelişim programlarını güçlendirme çabalarına destek
olacaktır. 12. Kalkınma Planı'nda vurgulanan "öğretmen yetiştirme ve
geliştirme sürecinin yeniden yapılandırılması" hedefine doğrudan katkı
sağlanacaktır. Bilimsel açıdan projeden elde edilecek veriler, en az iki
bilimsel makale, akademik sunumlar ve proje raporu olarak paylaşılacaktır. Bu
çıktılar, öğretmen dayanıklılığı alanında ulusal literatüre katkı
sağlayacaktır. Teknolojik açıdan, geliştirilen MeDYAS platformu, öğretmen
mesleki gelişimi için sürdürülebilir ve ölçeklenebilir bir teknolojik altyapı
sunacaktır. Açık kaynak kodlu yapısıyla, benzer projelere model oluşturacak ve
adapte edilebilir nitelikte olacaktır. Sosyal açıdan projenin en önemli yaygın
etkilerinden biri, öğretmenler arasında mesleki dayanışma ve işbirliği
kültürünün güçlenmesidir. E-MGT ve mentörlük yapısıyla, deneyimli öğretmenlerin
bilgi birikiminin yeni öğretmenlere aktarılması sağlanacak, böylece
sürdürülebilir bir mesleki gelişim ekosistemi oluşturulacaktır.