Türkiye'de Aile Yabancılasması: Kuramsal Kesif, Ölçek Gelistirme ve Kültüre Özgü Modelleme Çalısması


Çakıroğlu Çevik A.

TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2026 - 2029

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Mayıs 2026
  • Bitiş Tarihi: Mayıs 2029

Proje Özeti

Mevcut proje önerisi aile yapısının dönüşümü ve bireyler arası ilişkilerin giderek karmaşıklaştığı Türkiye bağlamında, aile yabancılaşması olgusunu kültürel, psikososyal ve ilişkisel boyutlarıyla incelemeye odaklanmaktadır. Aile yabancılaşması, bireylerin aile üyeleriyle olan duygusal bağlarının zayıflaması, iletişim kopuklukları yaşaması ve sosyal-psikolojik olarak uzaklaşmasıyla ortaya çıkan, çok boyutlu bir olgudur. Bir diğer ifadeyle, bu kavram “Bir bireyin aile yaşamıyla arasına mesafe koymasına ne neden olur?” sorusunu cevaplamaya çalışmaktadır. Aile yabancılaşması olgusunun ağırlıklı olarak Batı toplumlarında incelendiği, özellikle de bireyci kültürlerde kişisel sınırların korunması ve toksik ilişkilere mesafe koyma bağlamında değerlendirildiği görülmektedir. İçinde yaşadığımız toplumda da aile içi ilişkilerdeki dönüşümler, bireylerin hem aileyle bağlarını sürdürme hem de bireyselliklerini koruma ihtiyaçları arasında bir ikilem yaşamalarına neden olabilmektedir. Bu bağlamda, Türkiye gibi aile yapısı ve değerlerinde değişimlerin yaşandığı ve toplulukçu değerlerin baskın olduğu kültürlerde, aile yabancılaşması olgusunun aile sisteminde derinlemesine tüm parametreleriyle tanımlanması da önemli görülmektedir. Özellikle de bu olgunun ampirik temellere dayalı çalışmalarla desteklenmesi, bireyler ve ailelere yönelik kültüre duyarlı müdahale programlarının geliştirilmesi ve uygulamalara yönelik çıkarımların oluşturulması açısından önem taşımaktadır.  Mevcut çalışmanın temel amacı, aile yabancılaşması olgusunu ebeveyn- yetişkin çocukları ve yetişkin kardeş ilişkileri bağlamında çok boyutlu ve kapsamlı şekilde inceleyerek, Türk toplumundaki yaygınlığını, nedenlerini, sonuçlarını ve çözüm önerilerini ortaya koymaktır.