Gözetim kültürü ve televizyon üzerinden polisliğe vatandaş katılımı: Müge Anlı ile Tatlı Sert üzerine bir vaka çalışması


Arş. Gör. Alım Irmak Mete

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Politika Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Çağatay Topal

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tezin amacı, Türk suç temelli realite TV programlarının polisliğe gözetleyici bir tür vatandaş katılımı sağlamak amacıyla gözetim kültüründen ne şekillerde faydalandığını, özellikle süreçlerin dinamiklerine ve bunların izleyicilerin gündelik hayatlarındaki olası yansımalarına odaklanarak açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda, reytinglerdeki ve seyircilerini harekete geçirebilmekteki istikrarlı başarısı sebebiyle Müge Anlı ile Tatlı Sert, ve programdan da, yaygın ve adanmış bir gözetleyici vatandaş katılımını temsil edebilen yapısı sebebiyle, 13 bölümlük Atalay Filiz vakası seçilmiştir. Niteliksel veri kodlama metodu, eleştirel ve yorumlayıcı bir yaklaşımla kullanılmıştır ve elde edilen temalar, ilgili teorik kavramsallaştırmalar ve araştırmanın amaçları doğrultusunda analiz edilmiştir. Böylelikle gözetim kültürünün özellikle sorumlulaştırma, güvenlik odaklılık, ve kanun ve nizam ideolojileri yararına, suç temelli realite TV programları aracılığıyla polisliğe vatandaş katılımının sağlanmasında önemli bir rolü olduğu gösterilmiştir. Bu sürecin operasyonel tanımı suç ve suçluya yönelik korkunun, vakalarla ilgili verilerin aşırı ifşasının, izleyicilerin vatandaş olarak tanımlanmasının, ve toplumsal bir kimlik inşasının önemli ögeler olarak ortaya çıktığı ve izleyicinin gözetim, polislik, ve kendilerinin bunlara göre pratik konumlarına yönelik algılarını ayarlamanın amaçlandığı "sosyal polislik" olarak yapılmıştır. Politika önerileri gizlilik, bilgilendiricilik, vatandaş-polis iletişimi, polislik, ve gözetim kültürüne alternatifler gibi konular üzerinden tartışılmıştır.