Linked Lives Across Borders: Adult Sibling Relationships in Middle Class Transnational Families in Türkiye

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: TED Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Göç Çalışmaları ABD, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ASLI GÜLBAY

Danışman: Gülçin Con Wright

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, bir kardeşin yurtdışına göç ettiği, diğerinin ise Türkiye'de kaldığı orta sınıf ulusötesi ailelerde yetişkin kardeş ilişkilerini incelemektedir. Ulusötesi aile literatüründe göçün etkileri çoğunlukla ebeveyn-çocuk ya da eş ilişkileri çerçevesinde ele alınmaktadır. Yaşam seyri ve toplumsal cinsiyet perspektifleriyle şekillenen bu çalışma, kardeşleri bireylerin hayatında önemli aktörler olarak ele almakta ve hayatlarının toplumsal cinsiyet yapıları içinde birbirine bağlantılı şekilde ilerlediğini varsaymaktadır. Ulusötesi bağlamda bu ilişkileri anlamak amacıyla, kardeşleri yurtdışına göç etmiş 16 katılımcı ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin tematik analizi sonucunda bulgular dört ana tema altında toplanmıştır. İlk olarak, coğrafi mesafe, bürokratik engeller ve göçün kalıcılığına ilişkin algılar, kardeşler arası temasın niteliği, niceliği ve aralarındaki destek alışverişlerini şekillendirmektedir. İkinci olarak, kardeşin göçüyle birlikte iletişim yöntemleri ve iletişimin niteliği, iletişim teknolojilerinin sunduğu olanaklar ve zaman farkı ve yoğun iş temposu gibi sınırlılıklar doğrultusunda değişmektedir. Üçüncü olarak, göç eden ve geride kalan kardeşler arasındaki karşılıklı destek ve ebeveyn bakımına ilişkin sorumluluklar hem yaşam seyirleri hem de toplumsal cinsiyet normları tarafından şekillendirilmektedir. Son olarak, bir kardeşin göçünün geride kalan kardeşlerin potansiyel göç planlarını bazen teşvik edici, bazen ise sınırlayıcı biçimde etkilediği görülmüştür. Bulgular, göçün yalnızca bireysel bir deneyim olmadığını, aynı zamanda yetişkin kardeşler arasındaki ilişkileri toplumsal cinsiyete dayalı biçimlerde yeniden yapılandırdığını göstermektedir. Bu çalışma, özellikle ulusötesi ailelerde destek ve bakım ilişkileri bağlamında, geride kalan kardeşlerin deneyimlerinin göç çalışmaları ve politikaları açısından dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.