Development and psychometric examination of the Sibling Alliance Scale for Children of Alcoholic Parents (SAS-CAP)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: TED Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Psikoloji ABD, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HANDE HANIM BÜYÜKTAŞ

Danışman: Yağmur Ar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, yeni geliştirilen Alkolik Ebeveynlerin Çocukları için Kardeş İttifakı Ölçeği'nin (AEÇKİÖ) psikometrik özelliklerini değerlendirmektir. İlk olarak babanın alkol kullanım problemi işlevsiz aile ortamlarındaki kardeş dinamikleri üzerine literatürün kapsamlı bir şekilde incelenmesi ile madde havuzu oluşturulmuştur. Sonrasında, koruma, problem çözme, duygusal destek ve güçlendirme olmak üzere dört ana tema etrafında maddeler düzenlenmiştir. Daha sonra babasında alkol kullanım problemi olan ve kardeşi olan beş kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Son olarak, alanında uzman kişilerden alınan geri bildirimler doğrultusunda ölçeğe son hali verilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, babasında alkol kullanım problemi olan ve kardeşi olan 141 genç yetişkine sosyal medya aracılığı ile ulaşılarak veri toplanmıştır. Veri toplama araçları; Demografik Bilgi Formu, Alkolik Ebeveyne Sahip Çocuklar Tarama Testi Kısa Formu (AESÇTT-KF6), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Aile Uyumu Ölçeği Kısa Formu (AUÖ-KF5), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa Formu (DDGÖ-16), Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu (CDPSÖ-KF), Belirti Tarama Envanteri (SCL-90), ve Yaşam Boyu Kardeş İlişkileri Ölçeği (YBKİÖ). Açımlayıcı Faktör Analizinden (AFA) edinilen sonuçlara göre, AEÇKİÖ'in son biçimi 18 madde içermektedir ve 2-faktörlü yapıdadır. Tüm ölçeğin ve alt faktörlerin iç geçerlik değerleri çok iyi bulunmuştur. Korelasyon analizleri sonucunda, AEÇKİÖ YBKİÖ ve AUÖ-KF5 ile pozitif; ÇÇTÖ ile negatif ilişkilenmektedir. Fakat, AEÇKİÖ ile DDGÖ-16, CDPSÖ-KF ve SCL-90 arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Bulgular, alanyazın kapsamında tartışılmıştır., Anahtar Kelimeler: Kardeş İttifakı, Alkolik Babalar, Aile Sistemleri Kuramı, Açımlayıcı Faktör Analizi