EXPLORING THE EFFECT OF CAREER COMMITMENT IN SCHOOL TO WORK TRANSITION: COLLEGE GRADUATES' CAREER COMMITMENT AND CAREER ADAPTABILITY

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: TED Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Eğitim Bilimleri ABD, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ŞEVVAL ÖZKAN

Danışman: Olcay Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, okuldan işe geçiş sürecinde bulunan son sınıf öğrencileri ve son iki yıl içinde mezun olmuş bireylerin kariyer adanmışlıklarının kariyer uyumlarını anlamlı bir şekilde yordayıp yordamadığını belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubu, Türkiye'de yaşayan ve Ankara'daki kamu ile vakıf üniversitelerinin (Hacettepe Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, TED Üniversitesi, Başkent Üniversitesi) son sınıf ve mezun öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi kullanılarak 557 kişiden veri toplanmış; ancak ölçeklerin eksik doldurulması ve uç değerlerin ayıklanması nedeniyle nihai analizlerde 397 katılımcının verileri kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak demografik bilgi formu, Kariyer Uyumu ve İyimserliği Ölçeği ile Proaktif Kariyer Adanmışlığı Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Okuldan işe geçiş sürecindeki bireylerin kariyer adanmışlıklarının kariyer uyumlarını yordayıp yordamadığını test etmek amacıyla doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Ayrıca, katılımcıların cinsiyet, eğitim düzeyi, fakülte türü ve üniversite türü gibi demografik değişkenlerinin kariyer adanmışlığı ve kariyer uyumlarına etkisini incelemek için bağımsız örneklemler t-testi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, kariyer adanmışlığı, kariyer uyumunu anlamlı düzeyde yordamaktadır. Demografik değişkenlerden cinsiyet, fakülte türü ve üniversite türü ile kariyer adanmışlığı ve kariyer uyumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken; eğitim düzeyi ile bu değişkenler arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçları, bireylerin işe geçiş sürecindeki kariyer adanmışlığı ve uyumunun dikkate alınmasının önemini vurgulamakta olup, psikolojik danışma alanına katkı sunması hedeflenmiştir. Araştırmanın bulguları ve önerileri tartışılmıştır.