Irak'in enerji krizini hafifletmede güneş ve alternatif enerjinin kullanimi: potansiyel, zorluklar ve sürdürülebilir kalkinma stratejileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: TED Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Mühendislik Yönetimi ABD, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: JALAL SABAH NOORI NOORI

Danışman: Hakan Bütüner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Irak'ın kronik enerji krizinin çok boyutlu yapısını incelemekte ve güneş ile alternatif enerji kaynaklarının uygulanabilir bir çözüm olarak potansiyelini değerlendirmektedir. Sistematik bir literatür taraması ve tematik analiz temeline dayanan nitel bir yöntem kullanılarak, krizin tarihsel, siyasi ve altyapısal dinamikleri araştırılmıştır. Bulgular, Irak'ın dünya çapında önemli bir güneş enerjisi potansiyeline sahip olmasına rağmen, yenilenebilir enerjiye geçiş sürecinin ciddi engellerle karşılaştığını ortaya koymaktadır. Eski ve yetersiz ulusal elektrik şebekesi, elverişsiz yatırım ortamı, politika istikrarsızlığı ve halk üzerinde büyük mali ve çevresel yük oluşturan yaygın gayriresmî jeneratör ekonomisi bu engellerin başlıcalarıdır. Çalışma, yalnızca merkezi ve devlet öncülüğündeki bir yaklaşımın yeterli olmadığını vurgulamaktadır. Bunun yerine, merkezi olmayan konut tipi güneş enerjisine stratejik bir yönelim önerilmektedir. Hükümetin, düşük faizli krediler sağlayarak hane halklarının güneş enerjisi sistemlerine erişimini kolaylaştırması tavsiye edilmektedir. Bu yaklaşım, enerjiye erişimi kısa vadede iyileştiren, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltan ve ulusal altyapının kademeli olarak modernizasyonuna imkân tanıyan uygulanabilir ve ölçeklenebilir bir çözüm olarak değerlendirilmektedir. Böylece sürdürülebilir kalkınma ve enerji güvenliği için sağlam bir temel sağlanabilir