Ergenlerde hayranlık ve minnettarlık duygusunun algılanan partner duyarlılığına etkisi: Narsizm ve depresyonun rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: TED Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Psikoloji ABD, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Merve Aslan

Danışman: Nevin Solak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Romantik ilişkilerde duygu üzerine yapılan mevcut çalışmaların çoğu, duygu ifadesine kıyasla duygu deneyimlerine, pozitif duygulara kıyasla negatif duygulara, ve ergen romantik çiftler yerine yetişkin romantik çiftlere odaklanmıştır. Duyguların sosyal işlevleri yaklaşımından yola çıkarak tezin iki amacı bulunmaktadır. Tezin ilk amacı pozitif duygu ifadelerinin (minnettarlık ve hayranlık) geç ergenlerin yakın ilişki çıktılarına (algılanan partner duyarlılığı, ilişkiye bağlılık, ilişki doyumu) etkisini araştırmaktır. Çalışmanın ikinci amacı ise narsizm ve depresyonun, pozitif duygu ifadeleri ve yakın ilişki çıktıları arasındaki ilişkide moderatör rolünü incelemektir. Mevcut tezde, minnettarlık ve hayranlık duygu ifadesinin hedefi olmanın romantik ilişki çıktılarını artırması beklenmiştir. Ayrıca, bu ilişkinin narsistik eğilim ile güçleneceği, buna karşın depresif eğilimi yüksek kişilerde ise güçlü olmayacağı ileri sürülmüştür. Araştırmanın sayıltılarını incelemek amacıyla, Türkiye (Çalışma 1; N = 127) ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki katılımcılarla (Çalışma 2, N = 218) iki deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Veriler, 18-22 yaş aralığında, heteroseksüel cinsel yönelime sahip olduğunu belirten ve en az bir aydır romantik ilişkisi olan kişilerden toplanmıştır. Sonuçlar, iki çalışmada da minnettarlık ifadesinin ilişkiye bağlılığı artırdığını göstermiştir. Buna karşılık, beklentinin tersine, depresif semptomlar yükseldikçe, minnettarlık ifadesinin ilişki doyumunu güçlendirdiği görülmüştür. Çalışmanın teorik ve uygulamadaki çıkarımları tartışılmıştır.