Uluslararası Dijitalleşme, Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Kongresi, Ankara, Türkiye, 3 - 05 Haziran 2026, (Yayınlanmadı)
Dijital
teknolojilerin eğitim ortamlarına entegrasyonu, erken çocukluk döneminde
öğrenme yaklaşımlarını yeniden şekillendirmektedir. Son yıllarda özellikle
sanal gerçeklik (VR), artırılmış gerçeklik (AR) ve etkileşimli dijital araçlar,
çocukların öğrenme deneyimlerini daha katılımcı ve deneyimsel hale getiren
önemli pedagojik araçlar olarak ele alınmaktadır (Everri & Heitmayer, 2024;
Alani et al., 2026). Dolayısıyla erken çocukluk döneminde dijital teknoloji
kullanımının araştırılması önem taşımaktadır. Derleme çalışması olarak
yürütülen bu araştırma erken çocuklukta yaratıcı drama ve tiyatro
uygulamalarında dijital teknolojilerin nasıl kullanıldığı ve bu kullanımın
pedagojik yansımalarının neler olduğu sorularına odaklanmaktadır. Bu kapsamda
ilgili çalışmalar veri tabanlarında belirlenen anahtar kelimeler ile taranmış
ve tematik olarak analiz edilmiştir. Ulaşılan çalışmalar, dijital
teknolojilerin erken çocukluk eğitiminde çocukların öğrenme sürecine katılımını
artırdığını, dikkat ve motivasyonu desteklediğini ve oyun temelli öğrenme
fırsatlarını çeşitlendirdiğini göstermektedir (Behnamnia et al., 2022; Alani et
al., 2026). Özellikle AR ve VR gibi teknolojiler, çocukların öğrenme ortamına
“içinde olma” hissiyle katılmalarını sağlayarak deneyimsel öğrenmeyi
güçlendirmektedir (Fernandes et al., 2022). Tiyatro ve yaratıcı drama alanına
ilişkin literatür ise dijital teknolojilerin performans, sahneleme ve hikâye
oluşturma süreçlerini dönüştürdüğünü ortaya koymaktadır. Dijital araçlar, rol
yapma, etkileşim kurma ve ortak anlam üretme süreçlerini destekleyerek yaratıcı
drama ve tiyatro deneyimlerini genişletmektedir (Zakopoulos et al., 2026).
Bununla birlikte, bu uygulamalarda rehberlik ve pedagojik tasarımın kritik
olduğu vurgulanmaktadır. Erken çocukluk bağlamında AR/VR uygulamaları,
çocukların kavramsal öğrenmelerini ve sosyal etkileşimlerini desteklemekle
birlikte; gelişimsel uygunluk, güvenlik ve erişilebilirlik açısından dikkatli
tasarım gerektirmektedir (Everri & Heitmayer, 2024; Alani et al., 2026).
Ayrıca XR teknolojilerinin erken yaş gruplarında aşırı bilişsel yük oluşturabileceği
ve yapılandırılmış kullanımın önem taşıdığı belirtilmektedir (Khadka & Das,
2026). Genel olarak literatür, dijital teknolojilerin yaratıcı drama ve tiyatro
uygulamalarını zenginleştirme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.
Ancak pedagojik tasarım, öğretmen yeterliliği ve gelişimsel uygunluk temel
belirleyiciler olarak öne çıkmaktadır. Özellikle VR ve AR teknolojilerinin
drama temelli öğrenme ile birleşimi, alanyazında henüz gelişmekte olan önemli
bir araştırma alanıdır.