Cumhuriyetin İlanından Günümüze Siyasi ve Toplumsal Olayların İlkokul Sosyal Bilgiler Programlarındaki Vatandaşlık Konularına Yansımaları

Özcan E., Gültekin M.

Tarih Okulu Dergisi, cilt.17, sa.69, ss.816-849, 2024 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 17 Sayı: 69
  • Basım Tarihi: 2024
  • Doi Numarası: 10.29228/joh.72775
  • Dergi Adı: Tarih Okulu Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.816-849
  • TED Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı Cumhuriyetin ilanından günümüze ilkokul ve sosyal bilgilerprogramlarında bulunan vatandaşlık konularındaki değişimleri o dönemde yaşanan siyasive toplumsal olaylar çerçevesinde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye’de1924, 1926, 1936, 1948, 1962, 1968, 1998, 2005 ve 2018 yıllarında uygulanan ilkokulsosyal bilgiler programlarındaki vatandaşlık konuları incelenmiştir. Araştırmada tarihselyöntem kullanılmış; programlar incelenirken tarihsel yöntem içinde yer alan dokümananalizi tekniği kullanılmıştır. Veriler, “Kimlik”, “Hak, Özgürlükler, Sorumluluklar,Görevler”, “Cumhuriyet, Atatürk İlke ve İnkılapları”, “Devletin İşleyişi”, “ToplulukHalinde Yaşama Kuralları”, “Vatan ve Millet Sevgisi” temaları altında sınıflandırılmış;cumhuriyetten günümüze ilkokul sosyal bilgiler programlarındaki vatandaşlık konularıdönemin siyasi ve toplumsal olayları ile ilişkilendirilerek betimsel analizledeğerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre cumhuriyetin ilanından itibaren ilkokul vesosyal bilgiler programlarındaki vatandaşlık konularının dönemin siyasi ve toplumsalolaylardan etkilendiği, konuların hükümetlerin iyi vatandaş yetiştirme ideolojisineyönelik olarak şekillendiği, vatandaşlığın sivil alanının ihmal edildiği görülmüştür.İlkokul sosyal bilgiler programlarındaki vatandaşlık konularıyla dönemin siyasi vetoplumsal olaylarını ilişkilendiren bu makalenin, sosyal bilgiler programlarını geliştirmeve hazırlama sürecine katkıda bulunması beklenmektedir.

This study aims to examine the changes in civics topics in primary school and social studies programs since the proclamation of the Republic within the framework of the political and social events that took place in that period. For this purpose, the civic issues in the primary school social studies programs implemented in Turkey in 1924, 1926, 1936, 1948, 1962, 1968, 1998, 2005, and 2018 were examined. The research used the historical method; while examining the programs, the document analysis technique within the historical method was used. The data were classified under the themes of "Identity", "Rights, Freedoms, Responsibilities, Duties", "Republic, Atatürk's Principles and Reforms", "Functioning of the State", "Rules for Living in Community", "Love for Homeland and Nation"; the civic issues in primary school social studies programs from the republic to the present day were evaluated by descriptive analysis by associating them with the political and social events of the period. According to the findings, it was observed that the citizenship issues in primary school and social studies curriculum since the proclamation of the republic were influenced by the political and social events of the period; the issues were shaped towards the governments' ideology of raising good citizens and the civic sphere of citizenship was neglected. This article is expected to contribute to developing and preparing social studies programs by linking citizenship issues in primary school social studies curriculum with the political and social events of the period.