Türkiye'de Yaşayan Beliren Yetişkinlerin Bağlılık, Biz-olma ve İlişki Doyumu

Creative Commons License

UCOK S. B. O.

Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.14, sa.2, ss.888-916, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, bağımlılığın temellerinin, özellikle alternatiflerin kalitesi ve geçmiş maddi ve manevi, planlanan maddi ve manevi yatırımların beliren yetişkinler arasında bağlılığı yordayıp yordamadığını ve ilişkide biz-olmanın bağlılık ile ilişki doyumu arasındaki ilişkide bir aracı rolünün olup olmadığını incelemektir. Çalışma, Türkiye'de yaşayan, 18 ile 29 yaşları arasındaki 291 beliren yetişkin (103 erkek ve 188 kadın) ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, uygun örneklem yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Veriler, İlişki İstikrarı Ölçeği'nin Alternatiflerin Kalitesi, Bağlılık ve İlişki Doyumu alt ölçekleri, Geçmiş ve Planlanan Yatırımlar Ölçeği ve Biz-olma Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular, geçmiş maddi yatırımlar hariç tüm değişkenlerin beklenen yönde bağlılığı önemli ölçüde yordadığını göstermiştir. Ayrıca, ilişkide biz-olmanın bağlılık ve ilişki doyumu arasındaki ilişkide aracı bir role sahip olduğu görülmüştür. Bu bulgular, beliren yetişkinlerin ilişkilerinde bağlılığın geliştirilmesinde manevi ve planlanmış yatırımların önemini vurgulamakta ve ilişkide “biz-olma” duygusunun, bağlılığın ilişki doyumunu artırması sürecinde kilit bir mekanizma olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, müdahalelerin ve gelecekteki araştırmaların, ilişkide biz-olma duygusunu ve uzun vadeli ilişkisel yatırımları desteklemelerinin önemli olduğu düşünülmektedir.
This study investigated how bases of dependence—quality of alternatives, and past tangible, past intangible, planned tangible, and planned intangible investments—are associated with commitment among emerging adults. It was also examined whether we-ness serves as a mediator between commitment and relationship satisfaction. The study was conducted with a sample of 291 emerging adults (103 men and 188 women), aged between 18 and 29. Participants were recruited via convenience sampling method. Data were collected using the subscales (Quality of Alternatives, Commitment, and Satisfaction) of the Investment Model Scale, along with the Past and Planned Investments Measure, and the We-ness Questionnaire. Findings depicted that all variables except past tangible investments significantly predicted commitment. Furthermore, we-ness was found to significantly mediate the association between commitment and relationship satisfaction. These findings highlight the importance of intangible and planned investments in fostering commitment among emerging adults and suggest that strengthening a sense of we-ness may be a key mechanism through which commitment enhances relationship satisfaction. Accordingly, interventions and future research may benefit from focusing on relational processes that promote we-ness and long-term relational investments.