Akademik Veri Yönetim Sistemi
35. Deutscher Orientalistentag DOT 2025, Nuremberg, Almanya, 8 - 12 Eylül 2025, (Yayınlanmadı)
Parlamentolardaki toplumsal cinsiyete dayalı konuşma pratiklerine yönelik araştırmalar artmış olsa da, özellikle daha geniş kapsamlı eşitsizlik rejimleri bağlamında siyasi rejim ve sistem değişikliklerinin, toplumsal cinsiyete dayalı parlamento davranışlarını nasıl şekillendirdiğine dair çalışmalar hâlâ sınırlıdır. Bu çalışma, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki (TBMM) milletvekillerinin siyasi katılımındaki toplumsal cinsiyet farklılıklarını, komisyon görevleri, parti liderlik rolleri ve kariyer seyirlerine odaklanarak inceleyerek bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Katılım, milletvekillerinin toplam kürsü konuşmaları ve gündem dışı konuşmaların oranı ile ölçülmüştür. 23. ve 27. yasama dönemlerini karşılaştıran çalışma, iki önemli değişikliğin etkilerini incelemektedir: Kadın-Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'nun kurulması (23. dönemin sonunda) ve parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçiş (27. dönemden önce). Ön bulgular, kurumsal ve yapısal değişikliklerin siyasi temsiliyet ve parlamento davranışını, çoğu zaman beklenmedik şekillerde yeniden şekillendirdiğini göstermektedir. 2017’de başkanlık sistemine geçişin ardından TBMM’deki toplam konuşma sayısı artmış, ancak milletvekilleri tarafından gündem dışı yapılan konuşmalar azalmıştır. Bir diğer dikkat çekici bulgu ise, kadın sorunlarının Genel Kurul’da daha sık gündeme getirilmesi ve bu konuların ezici çoğunlukla kadın milletvekilleri tarafından dile getirilmesidir. Bu durum, kadınların parlamento temsilinin önemli etkisini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, erkek milletvekillerinin ve iktidar partisi milletvekilleri nadiren “kadınlar”dan bahsettiği ya da toplumsal cinsiyet meselelerini gündeme getirdiği; bu durumun da siyasi çözümlerin kapsamını sınırlandırdığı gözlemlenmiştir. Kadın milletvekilleri toplumsal cinsiyet meselelerini gündeme getirseler de, karar alma süreçleri üzerinde etki etme imkânları hâlâ kısıtlıdır.
Research on
gendered speech practices in parliaments has expanded, yet studies on how
political regime and system changes, particularly within broader inequality
regimes, shape gendered parliamentary behaviour remain limited. This study
addresses this gap by examining gender differences in political participation
among MPs in the Turkish Grand National Assembly (TBMM), focusing
on committee assignments, party leadership roles, and career trajectories.
Participation is measured by MPs' total floor speeches and the proportion of
off-agenda speeches. Comparing the 23rd and 27th legislative terms, the
study explores the effects of two key changes: the establishment of the Committee
on Equality of Opportunity for Women and Men (end of the 23rd term)
and the transition from a parliamentary to a presidential system (before
the 27th term). Preliminary findings suggest that institutional and structural
changes have reshaped political representation and parliamentary behaviour,
often in unexpected ways. Following the 2017 transition to a presidential
system, the total number of speeches in TBMM increased, yet MP-initiated,
off-agenda speeches declined, indicating a restriction of legislative
participation. Another notable
finding is that women’s issues are raised
more frequently in the General Assembly, overwhelmingly by women MPs. This
highlights the substantive impact of women’s parliamentary representation.
However, male and ruling party MPs rarely mention "women" or address
gender issues, limiting the scope for political solutions. While women MPs
bring gender issues to the agenda, their ability to influence decision-making
remains constrained.