60–72 Aylık Çocuklarda Geleneksel Gölge Oyununun Fonolojik Duyarlılığa Etkisi: Karagöz ve Hacivat Örneği


Creative Commons License

Zümbül R. C., Kandemir M.

34. Uluslararası Eğitimde Yaratıcı Drama Kongresi, Sakarya, Türkiye, 14 - 17 Mayıs 2026, (Yayınlanmadı)

  • Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
  • Basıldığı Şehir: Sakarya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • TED Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Erken çocukluk dönemi, bilişsel, sosyal ve dilsel becerilerin temellerinin atıldığı kritik bir gelişim dönemidir. Bu dönemde fonolojik duyarlılık, çocukların konuşma dilindeki ses birimlerini fark etme ve ayırt etme becerilerini ifade etmekte olup erken okuryazarlık becerilerinin önemli bir yordayıcısı olarak görülmektedir. Ancak okul öncesi eğitim ortamlarında fonolojik duyarlılığı desteklemeye yönelik uygulamaların çoğunlukla yapılandırılmış ve öğretmen yönlendirmeli etkinlikler aracılığıyla yürütüldüğü görülmektedir. Bu durum, oyun ve drama temelli alternatif yaklaşımlara duyulan gereksinimi ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı, 60–72 aylık çocuklarda Karagöz ve Hacivat temelli bir gölge oyunu uygulamasının fonolojik duyarlılık düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada tek grup ön test–son test desenine dayalı yarı deneysel model kullanılmıştır. Çalışma grubunu uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 18 okul öncesi dönem çocuğu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen fonolojik duyarlılık değerlendirme aracı kullanılmıştır. Uygulama sürecinde çocuklara ön test uygulanmış, ardından ses farkındalığı, hece ayırt etme ve uyak tanıma becerilerini destekleyen Karagöz ve Hacivat temelli etkileşimli gölge oyunu sunulmuş ve son test uygulanmıştır. Verilerin analizinde bağımlı örneklemler için uygun istatistiksel analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, gölge oyunu uygulamasının çocukların fonolojik duyarlılık düzeylerinde artış sağlaması beklenmektedir. Çalışmanın, erken çocukluk eğitiminde kültürel ve drama temelli uygulamaların kullanımına yönelik alternatif bir bakış açısı sunacağı düşünülmektedir.