Research Information System
Uluslararası Kadın, Söylem, Eylem Kolokyumu, İzmir, Turkey, 10 - 12 June 2024, pp.12, (Summary Text)
Ditié de Jehanne d’Arc Işığında Christine de Pizan ve Jeanne d’Arc
Beyza ÖZDEMİR
Orta Çağ Fransız edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Venedik asıllı Christine de Pizan (1364–1431), eserlerinde kadınlardan ve sorunlarından söz etmesiyle dikkat çeker. 1405 yılında yazdığı Cité des Dames, ilk feminist ütopya olarak kabul edilir. Ayrıca Epître sur le Roman de la Rose eserinde, Jean de Meung’ün Roman de la Rose’unu kadın düşmanı olmakla itham etmiş ve böylece kadının toplumsal önemine dair ilk müdafi olmuştur. Simone de Beauvoir’ın İkinci Cins’te kullandığı ifadesiyle “kendi cinsiyetini savunmak için eline kalem alan ilk kadın” demek mümkündür.
Öte yandan Jeanne d’Arc (1412–1431), Yüz Yıl Savaşları sırasında Fransa’yı İngiliz işgalinden kurtarmak ve özgürleştirmek için genç yaşında büyük bir cesaret göstererek VII.Charles’ın tahta çıkmasını sağlamıştır. İngilizlerin eline düşerek yargılanan Jeanne d’Arc, henüz 19 yaşındayken cadı olduğu iddiasıyla 1431’de Rouen’da canlı canlı yakılmıştır. Bununla birlikte tahta çıkmasına yardımcı olduğu VII.Charles ise Jeanne d’Arc’ın yardımına gelmemiştir. Orta Çağ’da cadı ve büyücü olduğu düşünülen Jeanne d’Arc’ın kilise tarafından azize olarak kabul edilmesi için yirminci yüzyılı beklemek gerekmiştir.
Jeanne d’Arc’ın gösterdiği kahramanlığa ve ülkesine getirdiği askeri zafere övgüler ise içinde kadınları savunma tutkusu besleyen ve kalemini bu amaçla kullanmaktan çekinmeyen Christine de Pizan’dan gelir. Christine de Pizan, 1429’da kaleme aldığı Ditié de Jehanne d’Arc ile Jeanne d’Arc henüz hayattayken onun hakkındaki ilk edebi eseri veren kişi olmuştur. Tahta çıkmasına yardım ettiği VII.Charles, kilisenin baskısıyla yargılanmasına en ufak bir müdahalede bulunmamıştır. Diğer yandan Christine de Pizan, Jeanne d’Arc’ın gösterdiği askeri başarıyı “kadın cinsiyeti için ne büyük onur” diyerek yüceltir ve onu Hristiyanlığın diğer azizelerinden üstün tutar.
Bu çalışmamızda Ditié de Jehanne d’Arc şiiri ışığında Christine de Pizan’ın ve Jeanne d’Arc’ın tarih sahnesindeki bu kesişimini ve bu iki kadının feminist figürler olarak karşımıza çıkışını inceleyeceğiz.
Anahtar sözcükler: Jeanne d’Arc, Christine de Pizan, Orta Çağ Fransız edebiyatı, kadın kahramanlar